Prąd

Brak prądu to rzadko tylko ciemność. Według Poradnika możesz stracić jednocześnie dostęp do wody, ogrzewania, internetu i telefonu, a w sklepach nie zapłacisz kartą. W blokach staną windy i domofony, a w wielu budynkach także pompy podające wodę na wyższe piętra i sterowniki ogrzewania.

Dlatego myśl o prądzie jak o kostce domina. Gdy zabraknie zasilania, sprawdź po kolei: czym oświetlisz mieszkanie, jak naładujesz telefon, skąd weźmiesz wodę, jak utrzymasz ciepło i czym zapłacisz. Każdy z tych punktów ma osobne miejsce w Twoim planie.

Kiedy prąd zniknie, Poradnik radzi odłączyć urządzenia elektryczne od zasilania. Chroni to sprzęt przed skokami napięcia, gdy sieć wróci.

Podstawą jest latarka z zapasem baterii, najlepiej także latarka czołowa, która zostawia wolne ręce. Trzymaj je w stałym, znanym wszystkim domownikom miejscu i sprawdzaj co kilka miesięcy, czy działają. Baterie dobierz do konkretnych urządzeń, żeby nie odkryć w ciemności, że masz nie ten rozmiar.

Telefon będzie Twoim oknem na świat, dopóki działa sieć komórkowa. Poradnik zaleca naładowany powerbank, ładowarkę i pasujące kable. Gdy prąd zniknie, włącz w telefonie tryb oszczędzania energii i ogranicz korzystanie z niego do najważniejszych spraw. Powerbank rozładowuje się powoli także wtedy, gdy leży w szufladzie, więc doładowuj go regularnie.

Świeczki i zapalniczka są w Poradniku na liście zapasów, ale otwarty ogień w ciemnym mieszkaniu to ryzyko pożaru. Jeśli możesz, wybieraj latarki, a świeczki zostaw na wyjątkowe sytuacje i nigdy nie zostawiaj ich bez nadzoru.

Bez prądu nie działają terminale płatnicze ani bankomaty. Poradnik radzi trzymać w domu zapas gotówki w różnych nominałach. Drobne banknoty i monety przydadzą się, gdy sklep nie będzie mógł wydać reszty. Ile odłożyć, zależy od Twojej sytuacji: pomyśl, ile wydajesz na podstawowe zakupy przez kilka dni.

Poradnik zaleca zapas żywności gotowej do spożycia na co najmniej 3 dni: konserwy, suchary, batony, produkty, których nie trzeba gotować ani przechowywać w lodówce. Wybieraj rzeczy, które Twoi domownicy naprawdę jedzą, i zjadaj je na bieżąco, uzupełniając zapas. Poradnik podpowiada, by przeglądać zapasy raz na kilka miesięcy i sprawdzać terminy przydatności.

W czasie przerwy w dostawie prądu ograniczaj otwieranie lodówki i zamrażarki. Zamknięte dłużej utrzymają niską temperaturę. Najpierw zużywaj produkty szybko psujące się, a te z długim terminem zostaw na później.

Jeśli chcesz pójść krok dalej, wydłuż zapas do tygodnia. Taki horyzont rekomenduje na przykład szwedzka broszura dla ludności. Tydzień daje spokój, gdy awaria się przeciąga albo sklepy są zamknięte.

Poradnik sugeruje rozważenie agregatu prądotwórczego. To rozwiązanie głównie dla domu jednorodzinnego. Agregat spalinowy wytwarza tlenek węgla, czyli czad, który jest bezwonny i bezbarwny. Agregatu nigdy nie uruchamiaj w mieszkaniu, piwnicy, garażu ani na zamkniętym balkonie. Ustaw go na zewnątrz, z dala od okien i drzwi, i przeczytaj instrukcję producenta, zanim będzie potrzebny. Państwowa Straż Pożarna przypomina o zagrożeniu czadem w kampanii „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”.

W mieszkaniu lepszym wyborem jest przenośna stacja zasilania (duży akumulator z gniazdami), którą możesz doładowywać panelem słonecznym. Nie spala paliwa, więc nie wytwarza spalin. Zanim kupisz, spisz urządzenia, które naprawdę musisz zasilać, i sprawdź, ile prądu potrzebują.

Gdy masz już podstawy, przećwicz je. Wyłącz na weekend główny bezpiecznik albo umów się z domownikami, że przez dwa dni nie korzystacie z prądu. Szybko zobaczysz, czego brakuje: może latarki w łazience, może kabla do powerbanku, a może pomysłu na ciepły posiłek. Poradnik zachęca, by plan na kryzys regularnie ćwiczyć z domownikami.

Następnie wydłużaj zapasy: z 3 dni do tygodnia, potem do dwóch tygodni. Zasada jest ta sama co przy małym zapasie: kupuj to, co jecie, zużywaj najstarsze produkty i uzupełniaj na bieżąco. Rotacja sprawia, że nic się nie marnuje.

Najbardziej zaawansowany poziom to dom w dużej mierze niezależny od sieci: panele słoneczne z magazynem energii, zapas żywności na miesiąc i więcej, zaplanowane zasilanie najważniejszych obwodów. To już projekt dla hobbystów i warto go zlecić uprawnionemu instalatorowi.